Του κ. Ιωάννη Ρόκα
O Κώδικας Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), όπως ισχύει με βάση τη υπ’ αριθ. E-89A/2025 απόφαση της ΡΑΑΕΥ εισάγει υποχρέωση παροχής εγγύησης από κάθε εγγεγραμμένο στο Μητρώο του ΑΔΜΗΕ και καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της Σύμβασης Σύνδεσης του στο ΕΣΜΗΕ. Οι εγγεγραμμένοι σήμερα είναι 91. Ο Κώδικας προβλέπει ότι «η υποχρέωση παροχής εγγύησης εκπληρώνεται είτε με την προσκόμιση εγγυητικής επιστολής εκδοθείσας από αναγνωρισμένη τράπεζα/πιστωτικό ίδρυμα που λειτουργεί νόμιμα σε χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είτε με την κατάθεση ποσού σε ειδικό λογαριασμό που τηρεί ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ».
Η ως άνω πρόβλεψη, που αποκλείει τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις από τους αποδεκτούς από τον ΑΔΜΗΕ εκδότες εγγυητικών επιστολών, δεν συμβιβάζεται με την αρχή της ισότητας (άρθ. 4 παρ. 1 του Σ), η οποία επιβάλλει την όμοια μεταχείριση όμοιων καταστάσεων και την ανόμοια μεταχείριση ανόμοιων καταστάσεων. Σύμφωνα δε με την νομολογία του ΣτΕ (λ.χ. ΣτΕ 2180/2014ꞏ 226/2013), η έκδηλη άνιση μεταχείριση μπορεί να εκφράζεται και μέσω της απόδοσης εκ του νόμου προνομίου που δεν ερείδεται σε αντικειμενικά και αξιολογικά κριτήρια. Οι εγγυητικές επιστολές, ανανεώνονται ετησίως και έχουν για τους εμπόρους ελάχιστο ύψος 20.000€, το οποίο αυξάνεται από διάφορους παράγοντες, κυρίως από τις ποσότητες των συναλλαγών. Εν προκειμένω, η ασφαλιστική δραστηριότητα παροχής εγγυήσεων, αφενός αναγνωρίζεται από την κείμενη νομοθεσία (άρθ. 22 ν. 2496/1997 γνωστού ως ΑσφΝ), αφετέρου προβλέπεται μαζί με την ασφάλιση εγγυήσεων ως ένας εκ των ασφαλιστικών κλάδων ζημιών (κλάδος 15, άρθ. 4 ν. 4364/2016). Μάλιστα, το γεγονός ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις, όπως και τα πιστωτικά ιδρύματα, εντάσσονται στον αυστηρά ρυθμιζόμενο χρηματοπιστωτικό τομέα, ενισχύει την ισοδυναμία τους ως προς την παροχή των ρυθμισμένων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και εν προκειμένω, των εγγυητικών επιστολών. Κατά συνέπεια, δεν προκύπτει σαφές ή επαρκές αξιολογικό κριτήριο που να δικαιολογεί τον αποκλεισμό των ασφαλιστικών επιχειρήσεων από την εν λόγω δραστηριότητα. Επιπλέον, η ρύθμιση εισάγει περιορισμό της οικονομικής ελευθερίας (άρθ. 5 παρ. 1 Σ), στερώντας από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις τη δυνατότητα άσκησης μέρους της επιχειρηματικής των δραστηριότητας, χωρίς προς τούτο να πληρούνται τα κριτήρια της αναγκαιότητας, της προσφορότητας και της εν στενή έννοια αναλογικότητας (άρθ. 25 παρ. 1 εδ. γ΄ Σ), ενόψει και της απουσίας σχετικής αιτιολογικής βάσης.
Ο μη νόμιμος αποκλεισμός των ασφαλιστικών επιχειρήσεων από την κανονιστική πράξη της ΡΑΑΕΥ που αποτελεί ο Κώδικας Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ, θα πρέπει συνεπώς να αρθεί με πράξη διορθωτικής παρέμβασης, ώστε διαζευκτικά να περιλαμβάνονται εγγυητικές επιστολές εκδόσεως είτε των ασφαλιστικών εταιριών είτε των πιστωτικών ιδρυμάτων.
Να σημειώνεται ότι αντίστοιχη διαζευκτική διατύπωση απαντάται ήδη στο άρθ. 11 παρ. 3 της Πρότυπης Σύμβασης-Πλαίσιο για τη Μεταφορά Φυσικού Αερίου, η οποία καταρτίζεται με τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ), γεγονός που καταδεικνύει τη συμβατότητα της προτεινόμενης ρύθμισης με την υφιστάμενη κανονιστική πρακτική.